Ανταποκριση απο την Γιορτη του Βιβλιου – 45 Φεστιβαλ Βιβλιου Ζαππειο 2016… Με γλυκοπικρη αισθηση!

0 Comments

Φωτογραφικές απεικονίσεις 
45ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο [09/09/2016]


Με τον Γιάννη Φιλιππίδη - Υπεύθυνος Εκδόσεων ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ

Με τον Γιάννη Φιλιππίδη (αριστερά) και το βιβλιοκριτικό Πάνο Τουρλή (κέντρο)

Με τον Γιάννη Φιλιππίδη (κέντρο) και τον Μάριο

Με τον Γιάννη Φιλιππίδη (δεξιά) και τη γλυκιά Χριστίνα Αγγελακοπούλου (δεξιά)

Θα χρησιμοποιούσαμε την λέξη “πανηγυρικά” σε άλλες εποχές ή την έκφραση “η καρδιά του Πολιτισμού χτυπάει στο Ζάππειο”, όμως η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Πράγματι η χθεσινή βραδιά στο Ζάππειο (Παρασκευή 09/09/2016)  ήταν όμορφη, με φίλους που έκαναν την βόλτα τους για να συναντηθούμε, να μιλήσουμε και να ανταλλάξουμε απόψεις, σε φλέγοντα, χρόνια ή επικαιρικά ζητήματα, να μιλήσουμε για εκδόσεις, για το βιβλίο το ίδιο και να χαρούμε την πνευματική επικοινωνία. 

45 Φεστιβάλ Βιβλίου Ζάππειο 2016

Ήταν η δεύτερη παρουσία μου στο Ζάππειο κι έτσι είχα την ευκαιρία να δω εκατοντάδες τίτλους από όλους τους εκδοτικούς οίκους. Εδώ έρχεται η πρώτη θλίψη. Η δεύτερη έχει να κάνει με την συμμετοχή του κόσμου. Θυμάμαι στα τέλη της δεκαετίας του 90’ καθημερινά (όσο διαρκούσε το κάθε φεστιβάλ βιβλίου) και αρχές του 2000, επικρατούσε συνωστισμός, είτε το φεστιβάλ βιβλίου διοργανωνόταν στο Πεδίον του Άρεως ή στο Ζάππειο, είτε στον Πειραιά. Τότε συμμετείχα φανατικά ως βιβλιοφάγος. Φέτος ως ψαροπούλι στις εκδόσεις με το πρώτο μου μυθιστόρημα - συμμετέχοντας και στα δυο φεστιβάλ σε Ζάππειο και Πειραιά - ο κόσμος όλο και λιγοστεύει, αποχωρώντας απογοητευμένος κι εκεί δεν θα υποστηρίξω την άποψη πως φταίει η οικονομική κρίση. Φταίνε οι τίτλοι, φταίνε οι συγγραφείς, φταίει το περιεχόμενο, φταίει η εκβιομηχανοποίηση του βιβλίου, φταίει το παζάρι (θου κύριε πως είναι δυνατόν να λέγεσαι εκδοτικός οίκος και να πουλάς σε τιμές παζαριού προσβάλλοντας συγγραφείς και βιβλίο;), φταίει ο ερασιτεχνισμός, φταίνε όλα, εκτός από το κοινό και την οικονομική κρίση. Σαφώς και τα τελευταία φορολογικά μέτρα σκοτώνουν τους εκδότες επιχειρηματίες – κυρίως του μικρούς, αλλά αυτό που ονομάζουμε κρίση στο βιβλίο, δεν είναι η οικονομική κρίση το αίτιο αλλά το αποτέλεσμα.

Αυτός ο πανικός δημιουργεί την συζήτηση από ιθύνοντες, περί ενιαίας τιμής του βιβλίου ή το αντίθετο, να καταλήγουν κάποιοι κερδοσκόποι να σκοτώνουν τα βιβλία σε πάγκους παζαριού ξεφτιλίζοντας προϊόν και δημιουργό. Συμπέρασμα: σε αυτή την χώρα είμαστε ή του ύψους ή του βάθους. Κατεδαφιζόμεθα!  Η ενιαία τιμή στο βιβλίο χτυπά το ίδιο το προϊόν και από την άλλη δεσμεύει τον εκδότη να δημιουργήσει εκπτωτική τιμή όταν ο τίτλος παλιώσει ή όταν ο δημιουργός εκδώσει νέο τίτλο. Απλή λογική… Ο υγιής ανταγωνισμός ορίζει μια μέση τιμή και αφήνει την ελευθερία της έκπτωσης στο εκδότη, δίχως αυτή να πέφτει στην εξευτελιστική αξία του παζαριού. Θυμάμαι πως μέσα στην δεκαετία του 2000 συμμετείχα ως αναγνώστης και κοινό σε πολλά παζάρια βιβλίου (τα γνωστά Bazaar), που αφορούσαν τίτλους μη επανεκδόσιμους ή στοκ εμπόρευμα 10 – 15 ακόμα και 20 ετών. Σε αυτό δε νομίζω κάποιος να διαφωνεί, αποτελεί όμως προσβολή για τα γράμματα να υπάρχουν εκδοτικοί οίκοι bazaar που σκοτώνουν το βιβλίο προσβάλλοντας τον δημιουργό καταπατώντας έτσι κάθε ανταγωνιστική αρχή σε νέους τίτλους και σε τίτλους που δεν έχουν κλείσει πενταετία. Επειδή κάποιοι θα ισχυριστούν πως το χαρτί πεθαίνει στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας, τους απαντώ πως στις ΗΠΑ και στην Βρετανία αυτός που θα διαβάσει ηλεκτρονικά ένα ebook, τις περισσότερες φορές το αγοράζει και εκτυπωμένο. Μια περιήγηση σε στατιστικούς αριθμούς στο διαδίκτυο αρκεί, για να λάβουν την μαθηματική τους απάντηση.

Περνώντας στην καρδιά ενός φεστιβάλ που είναι το βιβλίο, από την περπατησιά μου διαπίστωσα, κάτι εκατοντάδες τίτλους βιβλίων στην κατηγορία αισθηματικό μυθιστόρημα – ο ένας πηδά τον άλλον και τα δυο το πρόσωπο, άνεμοι, θάλασσες, φεγγάρι, αμμουδιές, ραγισμένες καρδιές και τσόντα νισάφι πια - ελάχιστους τίτλους στο κοινωνικό και ιστορικό μυθιστόρημα, μάλιστα σε κάποιες από τις περιλήψεις των ιστορικών μυθιστορημάτων η βάση ήταν το έπος και η πλοκή πάλι ερωτική, αρκετά πολιτικά και οικονομικού περιεχομένου βιβλία πιο εξειδικευμένα, σχεδόν καθόλου πολιτικά μυθιστορήματα και ελάχιστη ποίηση.  Αφού λοιπόν δεν μας έφτανε η κακή μας μοίρα στις κατηγορίες των βιβλίων, φτιάξαμε και τον “συγγραφέα” σταρ. Φωτογραφήσεις, κοινοποιήσεις, χαμόγελα, σχόλια, αγάπες λουλούδια, τι σου κάνω, τι μου κάνεις, φιλιούνται αγκαλιάζονται κλπ, γεμάτο το διαδίκτυο από ψεύτικες αγάπες και ψεύτικες εκδηλώσεις. Δε φταίει λοιπόν το κοινό, το σκεπτόμενο κοινό, που δεν περιμένει τίποτα να του τραβήξει το ενδιαφέρον - εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις - σε ένα φεστιβάλ βιβλίου, σε μια γιορτή του βιβλίου, αφού ακόμα και οι ίδιοι οι συγγραφείς έχουν πέσει στον αλλοτριωμένο απόπατο. Εντάξει, συμφωνώ σε μια φωτογραφική εμφάνιση στο μέτρο του λογικού και του δυνατού. Να καταλάβουμε όμως, πως η μαλακία έχει κανόνες και όρια – όπως θα έλεγε και ο πάνσοφος Ηλίας Πετρόπουλος. Ευχαριστώ αλλά δεν θα πάρω στην ηλιθιότητα πως “το κοινό θέλει κάτι ελαφρύ για να ξεφύγει”, φτηνό επιχείρημα από κατά πλειοψηφία φτηνούς ανθρώπους.

Συγγραφείς λοιπόν δεν είμαστε ούτε με έναν, μα μήτε με δέκα τίτλους. Προσπαθούμε να γίνουμε. Και προσπαθούμε να γίνουμε γιατί πρώτα εμείς, πρέπει να βοηθήσουμε το βιβλίο να βρει το σωστό δρόμο του και μάλιστα αυτόν που έχασε. Το βιβλίο ανήκει στα βιβλιοπωλεία, στους φιλολόγους και στις αναλύσεις τους - διότι αυτοί μας διορθώνουν, ανήκει στις λογοτεχνικές λέσχες και ομάδες, στα καλλιτεχνικά καφενεία, ανήκει στο διάλογο, ανήκει στο κοινό για ένα καλύτερο αύριο. Δεν ανήκει στους πάγκους των σύγχρονων παζαριών, δεν ανήκει στις selfie, δεν ανήκει στην πλέμπα του πηδιόμαστε όλοι μαζί, δεν ανήκει στο σταριλίκι, δεν είναι μανιέρα και σίγουρα δεν είναι αντιγραφή και επικόλληση αλλάζοντας τα πρόσωπα και το τρόπο του πηδήματος για να γεμίσουμε την αγορά από εκατοντάδες τίτλους αισθηματικών μυθιστορημάτων προς κατανάλωση, μεταλλάσσοντας το βιβλίο σε σκουπίδι. Δεν είμαι απόλυτα αρνητικός στη πλέμπα, χρειάζεται κι αυτή, αλλά χρειάζεται και μια ισορροπία δυνάμεων, στοιχείο που σε αυτή την χώρα έχει χαθεί. Αν εγώ μέσα σε ένα καλοκαίρι ξεκίνησα 23 βιβλία Ελλήνων “συγγραφέων” τα οποία μετά βίας έφτασα στην 150 σελίδα, διότι το τέλος και την λύση της πλοκής, μου τα είχαν δώσει στο πιάτο ή γιατί τα ελληνικά ήταν πάμπτωχα έως ανύπαρκτα ή η πλοκή ήταν ρηχή έως ανύπαρκτη, δεν θέλω να ξέρω τι σκέφτεται ο αναγνώστης και πόσο αποκρουστικό γίνεται το βιβλίο γενικότερα στο κοινό. Δε γίνεται να αποκαλείται κάποιος συγγραφέας όταν κάθε έξι μήνες εκδίδει και από ένα τίτλο – πότε σκέφτηκε την ιστορία, πότε την μελέτησε και πότε την έγραψε; Δεν μας φταίει λοιπόν το κοινό, δεν μας φταίει η οικονομική κρίση. Μας φταίει η θεματική, η στάση, η ταυτότητα και η βιομηχανική παραγωγή σκουπιδιών. Χρειάζονται όλα και το δράμα και η κωμωδία και το κοινωνικό και το πολιτικό και η σάτιρα και το αισθηματικό και η ποίηση. Όμως…

Εθελοτυφλούμε όπως και η πλειοψηφία της κοινωνίας σε αυτό που υπάρχει ανάγκη και ανάγκη υπάρχει, στο να κτιστούν ιστορίες και πλοκές που η νοηματική τους να βασίζεται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που πολτοποιεί τα όνειρα χιλιάδων προσφύγων, όπου παρανόμως κρατούνται, με τις εκάστοτε κυβερνήσεις να παίρνουν ανυπολόγιστες επιδοτήσεις καταχράζοντάς τα στο βωμό αθώων ψυχών, σε μια χώρα που σταδιακά κοινωνικά και πολιτικά φασιστοποιείται και απομονώνεται. Διότι κλείνουμε τα  αυτιά μας μπροστά στο γίγαντα του ανθρώπινου εξευτελισμού, σε μια κοινωνία και μια πολιτική που παραπαίει, κωφεύοντας στην άθλια κατάσταση του μεταναστευτικού δράματος στην Ελλάδα, διότι τα ΜΜΕ έχουν μετατραπεί σε παραπληροφόρηση και προπαγάνδα της εκάστοτε εξουσίας με το αζημίωτο, μετατρέποντας την πλειοψηφία της κοινωνίας σε άκρως επικίνδυνα ρατσιστική, εθνικιστική και χοντρόπετση. Διότι η φτωχοποίηση της κοινωνικής μειοψηφίας μετατρέπεται σε θάνατο με πολλαπλούς δολοφόνους. Διότι με περίσσιο μεσαιωνισμό και θρησκευτικό φονταμενταλισμό χτίζεται ένα ζηλωτικό  παράλογο που κατακρεουργεί ότι φωτεινό μπορεί να υπάρξει. Αντί για όλα αυτά τα μερικώς ωραία θέματα που μπορούν να δημιουργήσουν μια άκρως διδακτική πλοκή, η παρουσία των τίτλων και των συγγραφέων στην πλειοψηφία τους και η νοηματική τους, κλείνεται σε τριακόσιες σελίδες αισθηματικού περιεχομένου γεμάτο από σκατά!
Λύπη και κατάντια…

Σημαντικό: η αμάθειά μας παρασέρνει το κοινό. Το βιβλίο ανήκει στα γράμματα δεν είναι τέχνη. Λέμε... των γραμμάτων και των τεχνών. Ο συγγραφέας δεν είναι καλλιτέχνης, ανήκει στα γράμματα και στο πνεύμα και αποκαλείται λογοτέχνης. Ηλίθιοι του κάτω μαχαλά που θέλετε να αποκαλείστε συγγραφείς και εκδότες. Διότι το ορθογραφικό λάθος κανείς δεν μίσησε, αλλά την ασχετοσύνη, την ημιμάθεια και την βλακεία λίγοι και καλοί.

Προς τους “συγγραφείς” λοιπόν η επαναλαμβανόμενη ευχή: Στη μαλακία και στη πλέμπα υπάρχει όριο!

Επανερχόμενος λοιπόν στη γλυκιά πικρή γιορτή του βιβλίου να πω πως ήταν καλά  και να ευχαριστήσω όλους τους καλούς φίλους γνωστούς και άγνωστους που πέρασαν και στάθηκαν στο περίπτερο της ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ, για να κάνουν την βραδιά μας ακόμα πιο όμορφη. Ευχαριστώ τους εκδότες μου, το Νίκο και τον Γιάννη που προσπαθούν να αποτελέσουν ένα φωτεινό παράδειγμα στις εκδόσεις και στα γράμματα, με τα όποια λάθη, η ζωή χρειάζεται το λάθος διαφορετικά θα ήταν ανούσια, τους ευχαριστώ γιατί με αφήνουν ελεύθερο να εκφράζομαι, τους ευχαριστώ που με εμπιστεύονται - κάνουν την διαφορά μέσα σε τέτοιο χαμό, για να έρθουν στο άμεσο μέλλον όμορφες λέξεις και να χτίσουν  νέα βιβλία.  Χαίρομαι που οι περισσότεροι που παρευρέθηκαν χτες στο Ζάππειο τίμησαν του μικρούς εκδοτικούς οίκους, επιμένοντας και συζητώντας σχολαστικά τους τίτλους των. Τούτη η ένδειξη είναι ελπιδοφόρα και αυτό είναι το σύνθημα: Να στηρίξουμε τους μικρούς Εκδοτικούς Οίκους και όχι την βιομηχανία, έχουν πολύ πλούσιο υλικό να προσφέρουν.

 Γιάννης Φιλιππίδης στο περίπτερο 63 - ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ

 ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ περίπτερο 63 - Ο Εκδότης Νικόλας Τελλίδης

Κλείνω με τέσσερις επισημάνσεις: δεν είμαι αεροσυνοδός, γι’ αυτό είμαι και προσγειωμένος, κάνω ορθογραφικά λάθη και τα διορθώνω ή με διορθώνουν – δεν ντρέπομαι, για να γράψω δεν τρώω σοκολατίνα για να μου έρθει η έμπνευση, (αποφθέγματα μεγάλων σκουπιδιών…) και τελευταίο: είμαι και θα παραμείνω ασυμβίβαστος.

Φωτογραφικές απεικονίσεις 
45ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο [09/09/2016]

 Από τα αριστερά: Χριστίνα, Μάριος, Γιάννης Γιώργος

(1)

(2)

(1) (2)  Με αναγνώστριες των βιβλίων μας


© 2016 Emmanuel G. Mavros


You may also like

No comments:

Note: Only a member of this blog may post a comment.